కాకతీయ వంశం – TSPSC తెలంగాణ చరిత్ర నోట్స్
వంశ స్థాపన
- స్థాపకుడు: బేతరాజు I
- రాజధాని: ఓరుగల్లు (వరంగల్)
ముఖ్యమైన కాకతీయ పాలకులు
- ప్రోలా II: వంశ బలపరిచాడు
- రుద్రమదేవి: దక్షిణ భారతదేశపు ప్రముఖ మహిళా పరిపాలకురాలు
- ప్రతాపరుద్రుడు: తుగ్లక్ దాడిలో ఓడి వంశాన్ని కోల్పోయిన పాలకుడు
పరిపాలన విధానం
- నాయంకార పద్ధతిని అనుసరించారు
- స్థానిక పాలనకు ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు
ఆర్థిక వ్యవస్థ
- వ్యవసాయం ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ
- పాకాల చెరువు, గణపురం చెరువు లాంటి నిర్మాణాలు
శిల్పకళ & మతం
- వరంగల్ కోట, రామప్ప దేవాలయం, స్వయంభు దేవాలయం
- రామప్ప దేవాలయం – UNESCO వారసత్వ గుర్తింపు (2021)
- శైవ మతం ప్రాముఖ్యత
వంశ పతనం
1323లో ముహమ్మద్ బిన్ తుగ్లక్ దాడిలో ప్రతాపరుద్రుడు ఓడి వంశం అంతరించింది.
ముఖ్యమైన బిట్స్
- బేతరాజు I – వంశ స్థాపకుడు
- రుద్రమదేవి – తొలి మహిళా పరిపాలకురాలు
- 1323 – తుగ్లక్ దాడిలో వంశ పతనం
లేబుల్స్:
కాకతీయ వంశం, తెలంగాణ చరిత్ర, TSPSC తెలుగు నోట్స్, గ్రూప్ పరీక్షల కోసం.
కాకతీయ వంశం – తెలంగాణ చరిత్ర మాక్ టెస్ట్ ప్రశ్నలు (20)
1. కాకతీయ వంశ స్థాపకుడు ఎవరు?
A) ప్రోలా I
B) బేతరాజు I ✅
C) గణపతిదేవుడు
D) రుద్రమదేవి
2. కాకతీయుల రాజధాని ఏమిటి?
A) కాకినాడ
B) వరంగల్ ✅
C) నిజామాబాద్
D) ఖమ్మం
3. తొలి మహిళా పరిపాలకురాలు ఎవరు?
A) రుద్రమదేవి ✅
B) మాల దేవి
C) సోబితా దేవి
D) మల్లమ్మదేవి
4. రుద్రమదేవికి పట్టాభిషేకం జరిగిన సంవత్సరం?
A) 1262 ✅
B) 1253
C) 1278
D) 1291
5. కాకతీయుల పరిపాలనా విధానం ఏమిటి?
A) మనభవ పద్ధతి
B) నాయంకార వ్యవస్థ ✅
C) భూష్యవ్యవస్థ
D) రాజసభ పద్ధతి
6. రామప్ప దేవాలయం ఎక్కడ ఉంది?
A) పాలంపేట ✅
B) వేములవాడ
C) దేవరకొండ
D) బసర
7. రామప్ప దేవాలయాన్ని నిర్మించిన పాలకుడు ఎవరు?
A) గణపతిదేవుడు ✅
B) ప్రోలా II
C) ప్రతాపరుద్రుడు
D) బేతరాజు II
8. UNESCO వారసత్వ గుర్తింపు పొందిన కాకతీయ కట్టడం?
A) వరంగల్ కోట
B) రామప్ప దేవాలయం ✅
C) కంచెర్లగోపన్న మఠం
D) శ్రీసైల దేవాలయం
9. కాకతీయుల కాలంలో ప్రధాన మతం?
A) బౌద్ధం
B) వైష్ణవం
C) శైవం ✅
D) జైనం
10. వరంగల్ కోట గోపుర ద్వారాలను రూపొందించిన శిల్పకళకి పేరు?
A) నానుగొండ శిల్పం
B) కాకతీయ శిల్పకళ ✅
C) చాళుక్య శిల్పం
D) శాతవాహన శిల్పం
✨ ఇంకా 10 ప్రశ్నలు
11. రుద్రమదేవి తండ్రి ఎవరు?
✅ గణపతిదేవుడు
12. ప్రతాపరుద్రుడు ఓడిన యుద్ధం ఏది?
✅ తుగ్లక్ దాడి (1323)
13. కాకతీయులు ఏ భాషలో శాసనాలు వెలువరించారు?
✅ తెలుగు
14. “నాయంకార పద్ధతి” అంటే ఏమిటి?
✅ సైనికులను గ్రామాల పరిపాలనకు నియమించడం
15. గణపతిదేవుని కాలంలో వ్యాపారం అభివృద్ధి చెందిన నది?
✅ గోదావరి
16. వరంగల్ కోటను తొలిగా ఎవరు నిర్మించారు?
✅ ప్రోలా II
17. కాకతీయుల కాలంలో చుట్టుపక్కల రాజ్యాలతో సంబంధాలు ఎలా ఉండేవి?
✅ వ్యాపార సంబంధాలు, యుద్ధాలు రెండూ
18. రుద్రమదేవి పరిపాలనలో ఎవరు తిరుగుబాటు చేశారు?
✅ నాయకులు
19. వరంగల్ కోటకు బదులు కాకతీయుల ఇంకో ముఖ్య కేంద్రం?
✅ హన్మకొండ
20. కాకతీయుల శాసనాల్లో ఎక్కువగా ఉపయోగించిన పదాలు?
✅ శైవ మతానికి సంబంధించిన పదాలు