కేసీఆర్ రాజీనామా మరియు తెలంగాణ ఉద్యమం (2006–2009)
తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధన ఉద్యమ చరిత్రలో కేసీఆర్ రాజీనామా ఒక కీలక మలుపు. ఈ సంఘటనలతో ఉద్యమానికి కొత్త ఊపిరి లభించింది. ముఖ్యమైన ఘట్టాలు ఇవి:
- 2006 సెప్టెంబర్ 12: ఎం. సత్యనారాయణ సవాల్ను స్వీకరించిన కేసీఆర్ ఎంపీ పదవికి రాజీనామా చేసి అక్టోబర్ 8న సిద్దిపేట సమర శంఖారావం సభ నిర్వహించారు.
- 2006 డిసెంబర్ 4: ఉప ఎన్నికల్లో కేసీఆర్ రెండు లక్షలకు పైగా మెజార్టీతో గెలుపొందారు.
- 2006 డిసెంబర్ 22: నల్గొండలో తెలంగాణ ఆత్మగౌరవ సభ నిర్వహించారు.
- 2007 ఏప్రిల్ 6–12: ఫ్లోరైడ్ పీడిత గ్రామాలలో నల్గొండ నగారా పర్యటన చేపట్టారు.
- 2007 జూలై 15: మైనారిటీ సంక్షేమం కోసం ఇందిరాపార్క్ వద్ద ఒకరోజు నిరాహార దీక్ష చేశారు.
- 2007 నవంబర్ 15: పసునూరు దయాకర్ రావు డిజైన్ చేసిన తెలంగాణ తల్లి విగ్రహాన్ని తెలంగాణ భవన్లో ప్రతిష్టించారు.
- 2008 మార్చి 2: ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద ధర్నా నిర్వహించారు.
- 2008 జూన్ 1: ఉప ఎన్నికల్లో టీఆర్ఎస్ పార్టీ 2 లోక్సభ స్థానాలు (కరీంనగర్, హనుమకొండ) మరియు 7 అసెంబ్లీ స్థానాలు గెలుచుకుంది.
- 2009 అక్టోబర్ 21: మెదక్ జిల్లా సిద్దిపేటలో ఉద్యోగ గర్జన సభ నిర్వహించారు.
రోశయ్య కమిటీ (2009):
2009 ఫిబ్రవరి 12న ఆర్థిక మంత్రి రోశయ్య ఆధ్వర్యంలో ఉభయ సభ సభ్యులతో ఒక కమిటీ ఏర్పాటు చేశారు.
చైర్మన్: రోశయ్య
సభ్యులు:
- కొణతాల రామకృష్ణ
- గీతా రెడ్డి
- ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి
- శ్రీధర్ బాబు
- పద్మరాజు
- షేక్ హుస్సేన్
- అక్బరుద్దీన్ ఓవైసీ
గిర్ గ్లాని కమిషన్ (2001–2004):
2001 జూన్ 25న జీవో 610 అమలుకు గిర్ గ్లాని కమిషన్ ఏర్పాటు చేశారు.
- 2001 అక్టోబర్ 6: తొలి నివేదికను సమర్పించింది.
- 2004 సెప్టెంబర్ 30: తుది నివేదికలో 1975–2001 మధ్య ఉద్యోగ నియామకాలలో అనేక ఉల్లంఘనలు జరిగాయని పేర్కొంది.
జె.ఎమ్. గిర్ గ్లాని కమిటీ (2001):
నారా చంద్రబాబు నాయుడు జూన్ 25, 2001న జీవో 610 అమలును పరిశీలించేందుకు ఏర్పాటు చేసిన ఏకసభ్య విచారణ కమిటీ ఇది. ముఖ్యాంశాలు:
- 90 రోజుల్లో నివేదిక ఇవ్వాల్సి ఉంది.
- ప్రభుత్వ సహకారం లేకపోవడంతో 25% ఉద్యోగుల జాబితాతో తొలి నివేదిక (2001 అక్టోబర్) సమర్పించారు.
- స్థానికత సరిచూడటం, సర్వీసు పుస్తకాలలో నమోదు చేయడం, శిక్షణ ఇవ్వడం వంటి సూచనలు చేసింది.
- రాష్ట్రపతి ఉత్తర్వులు (1975) అమలుపై శాశ్వత మంత్రుల, అధికారుల, సభా కమిటీ ఏర్పాటు చేయాలని సూచించింది.
జీవో 610 హౌస్ కమిటీ:
- 2001 జూన్ 15: ఆఖిలపక్ష సమావేశం జరిగింది.
- 2001 డిసెంబర్ 29: తెలంగాణ ఎమ్మెల్యేలు అసెంబ్లీలో అన్యాయాలను లేవనెత్తారు.
- రేవూరి ప్రకాష్ (టిడిపి ఎమ్మెల్యే) చైర్మన్గా హౌస్ కమిటీ ఏర్పాటైంది.
ఉత్తమ్ కుమార్ కమిటీ (2006):
2006 డిసెంబర్ 6న ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి ఆధ్వర్యంలో జీవో 610 కమిటీ ఏర్పాటు చేశారు. కానీ సీమాంధ్ర ఎమ్మెల్యేల రాజీనామాలతో అమలు జరగలేదు.
ప్రతాప్ కిషోర్ ఢిల్లీ పాదయాత్ర (1987):
జర్నలిస్ట్ ప్రతాప్ కిషోర్ 1987 జూన్ 6న చార్మినార్ నుండి ఢిల్లీకి పాదయాత్ర చేపట్టారు.
- ప్రధాని, కేంద్ర మంత్రులకు తెలంగాణ అవసరంపై వినతిపత్రాలు సమర్పించారు.
- తర్వాత తెలంగాణ ప్రజా సమితిను పునరుద్ధరించి, భూపతి కృష్ణమూర్తి అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు.
వెలిచాల జగపతిరావు నివేదిక (1991–92):
తెలంగాణ నేత జగపతిరావు నీటిపారుదల రంగంపై నివేదికను విడుదల చేశారు.
- కృష్ణా–గోదావరి నీటిలో తెలంగాణకు 1400 టీఎంసీలు రావాలి కానీ కేవలం 1170 టీఎంసీలు మాత్రమే చూపారు.
- ఎస్.ఆర్.ఎస్.పి, నాగార్జునసాగర్, జూరాల, సింగూరు, శ్రీశైలం ఎడమ గట్టు పూర్తయితే 30 లక్షల ఎకరాలు సాగులోకి వచ్చేవి.
- ఆంధ్ర పాలకులు సాంకేతిక, ఆర్థిక కారణాలు చూపిస్తూ ప్రాజెక్టులను ఆలస్యం చేశారు.
ముగింపు:
కేసీఆర్ రాజీనామా, గిర్ గ్లాని కమిషన్, జీవో 610 కమిటీలు, తెలంగాణ నాయకుల పోరాటం—all ఇవి తెలంగాణ రాష్ట్ర సాధనలో కీలక మలుపులు. ఈ సంఘటనలు చివరికి 2014లో తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆవిర్భావానికి బాటలు వేసాయి.